Yüzölçümü 213 kilometrekare, toplam nüfusu 27 bin 643 (2007 sayımı) ve Malatya’ya uzaklığı 9 kilometredir.
Malatya’nın ikinci yerleşim yeridir. M.Ö. 2.yüzyılda Roma İmparatorluğu Malatya şehir merkezini Arslantepe’den bugünkü Battalgazi ilçesinin olduğu yere taşımış, etrafını surlarla berkitmiştir. Doğuda bir sınır kenti olması nedeniyle birçok saldırıya maruz kalmış ve birçok uygarlık arasında el değiştirmiştir. Bizans, Arap, Danişment, Selçuklu, Moğol ve Memluk egemenliğine girmiş, 1516’da Yavuz Sultan Selim döneminde Osmanlı toprağı olmuştur. 1830ların sonuna kadar ‘Malatya’ diye anılan şehir burasıdır. Çeşitli nedenlerle şehrin merkezi, o dönem Aspuzu olarak anılan, günümüz Malatya’sının olduğu yere kayınca Battalgazi eski önemini yitirmiştir. Bu tarihten itibaren ‘Eski Şehir’ veya ‘Aşağı Şehir’ olarak anılmıştır. 1987 yılına kadar Malatya’nın bir kasabası olan Eski Malatya o tarihte ilçe yapılıp Battalgazi adını almıştır.

Ziyaret edilebilecek tarihi mekanlar şunlardır:

Ahmet Duran Mescidi ve Türbesi, Akminare Camii, Alacakapı Mescidi, Emir Ömer Mescidi, Ertunan Evi, Eski Malatya Kale Suru, Halfetih Minaresi, Kanlı Kümbet, Karahan Camii, Kırkkardeşler Şehitliği, Melik Sunullah Camii ve Minaresi, Namazgah, Nefise Hatun Kümbeti, Şahabiyye-i Kübra Medresesi, Silahtar Mustafa Paşa Kervansarayı, Şişman Han, Sitti Zeynep Kümbeti, Sütlü Minare Camii, Toptaş Camii, Ulu Camii, Usta ve Şegirt Kümbetleri ve Zeynel Bey Mescidi.

Karakaya Baraj Gölü Battalgazi’ye 5 kilometre uzaklıkta Kırkgöz mevkiindedir. Burada İl Özel Müdürlüğünce yaptırılmış ve lokanta olarak da hizmet veren bir tesis ile piknik alanı bulunmaktadır.

Bağlı belde ve köyler şunlardır:

Adagören, Ağılyazı, Boran, Çolakoğlu, Hasırcılar, Hatunsuyu, Kemerköprü, Kuluşağı, Şişman, Toygar, Yarımcahan, Meydancık, Kadıçayır ve Alişan.