Yüzölçümü 568 kilometrekare, toplam nüfusu 25 bin 506 (207 nüfus sayımı) ve Malatya’ya uzaklığı 9 kilometredir. İlçede yerleşimin ilk izlerine Şabandede mevkiinde yer alan Kaletepe Höyükte rastlanmaktadır. Yüzey araştırmalarına göre Kaletepe ilk Bizans döneminde yerleşim görmüştür. Buranın yaklaşık 1,5 kilometre kuzeyinde Taftacık mevkiinde bulunan bir mezarla ilçe tarihi Roma dönemine kadar gitmiştir. Osmanlı Tahrir Defteri kayıtlarına göre, 1,5 kilometre ilerideki Gündüzbey’le birlikte, zengin bir köydür. Tarımsal faaliyetlerin yanı sıra hayvancılık gelişmiştir, ayrıca üretilen pamuk için boyahane vardır.

Tarihi adı Çırmıhtı’dır. Çırmıktı diye de söylenir. Cumhuriyet’ten sonra, Malatyalı devlet adamı İsmet İnönü’ye atfen, İsmetpaşa adıyla anılmış, 1957 yılında ilçe yapılıp adı olarak değiştirilmiştir. Arazinin çoğu dağlıktır. Kuzeyde Malatya, batıda Akçadağ ve Doğanşehir, güneyde Adıyaman ve Çelikhan ile çevrilidir.

İlçe merkezi ve Gündüzbey yaz ayları çok canlıdır. Malatya’ya yakın oluşu, ulaşımın rahat sağlanması gibi nedenlerin yanı sıra çok sayıda park-bahçe ve piknik alanı mesire işlevi görür.

Derme Suyu'nun geçtiği yerlerdeki bahçeleriyle Gündüzbey, Yakınca, Derme Suyu'nun kaynağı olan Pınarbaşı, Şabandede, İnekpınarı ve can verdiği Atmalı Vadisi ile Koru Deresi ve Adıyaman sınırındaki Karlık Yaylası-Dağı gezilecek yerler arasındadır.

Merkez, Bostanbaşı, Gündüzbey ve Yakınca olmak üzere 4 belediyesi, 16 köyü, 23 mezrası vardır. Bağlı köyler şunlardır:

Atalar, Cumhuriyet, Çayırköy, Görgü, Gözene, Işıklı, İkizce, Kadiruşağı, Kırlangıç, Kozluk, Kuşdoğan, Kuyulu, Oluklu, Seyituşağı, Üçgöze ve Yalınkaya.